Cách Phản Hồi Trước Lũ Quét và Thực Hiện Các Hoạt Động Cứu Hộ?

Vào những giờ đầu tiên của Ngày 23 tháng Năm năm 2025, khoảng 3 giờ sáng. , mưa lớn đã gây ra một trận lũ quét và lở đất tại làng San She, thị trấn Sishui, huyện Longsheng, thành phố Quế Lâm, khu tự trị Quảng Tây. Theo Thông tấn xã Tân Hoa, 8 người mất tích, 3 người bị thương và 10 ngôi nhà bị phá hủy , trong khi các tuyến đường, đường dây điện và mạng viễn thông xuyên suốt thung lũng đều bị hư hại nghiêm trọng. Các cán bộ phòng cháy chữa cháy, cảnh sát vũ trang và đội Cứu hộ Bầu trời Xanh đã nhanh chóng triển khai các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn.

Lũ quét xảy ra nhanh hơn hầu hết mọi thảm họa thiên nhiên khác. Nước tập trung trên các sườn dốc, đổ ào xuống các thung lũng và tấn công với lực đủ mạnh để phá hủy đường sá và công trình xây dựng. Địa hình đồi núi của Quảng Tây cùng lượng mưa thường xuyên khiến khu vực này luôn nằm trong nhóm có nguy cơ cao. Sự kiện Longsheng là một ví dụ thực tiễn minh họa bản chất của lũ quét, cách cư dân nên phản ứng, cũng như cách các đội chuyên trách sử dụng thiết bị giám sát và tìm kiếm hiện đại nhằm giảm thiểu rủi ro và cứu hộ người sống sót.

Lũ Quét Là Gì?

Lũ quét là loại lũ xảy ra nhanh và mạnh, do mưa lớn, tan băng nhanh hoặc vỡ đập gây ra, thường xuất hiện ở vùng núi hoặc đồi, nơi dốc đứng tập trung dòng chảy mặt và đẩy nước ào xuống phía dưới trong vòng vài phút.

Vì nước không có chỗ đọng lại và cũng không đủ thời gian để thoát đi, nên nó tập trung thành một đợt sóng duy nhất mang theo nhiều mảnh vụn, có thể ập đến trước khi bất kỳ cảnh báo chính thức nào được truyền tới thung lũng bên dưới.

Nguyên nhân phổ biến

• Mưa lớn: những cơn giông đột ngột và dữ dội mang theo lượng nước khổng lồ trong thời gian ngắn.
• Địa hình: địa hình dốc và gồ ghề làm tăng tốc độ dòng chảy mặt.
• Đất bị bão hòa: sau thời gian mưa kéo dài, đất không còn khả năng hấp thụ thêm nước, khiến nước chảy tràn trên bề mặt.
• Hoạt động của con người: việc phá rừng và xây dựng làm suy yếu khả năng thoát nước tự nhiên.
• Sông bị tắc: các mảnh vụn do sạt lở có thể chặn dòng sông và tạo thành những hồ tạm thời không ổn định.

Các đặc điểm chính

• Xuất hiện đột ngột: các sự kiện diễn ra nhanh chóng, với rất ít hoặc không có cảnh báo nào.
• Tác động cục bộ: thiệt hại thường giới hạn trong các thung lũng cụ thể hoặc những khu vực nhỏ.
• Hư hại nghiêm trọng: lũ quét gây ra các vụ trượt lở bùn, sập công trình và thương vong.
• Khó dự báo: các phương pháp truyền thống gặp khó khăn trong việc đưa ra cảnh báo sớm và chính xác.

Cách ứng phó khi lũ quét xảy ra

Khi lũ quét xảy ra, hãy di chuyển ngay lập tức đến vùng đất cao nhất gần đó, tránh xa sông, sườn đồi và các khu vực trũng thấp; tuyệt đối không đi bộ hoặc lái xe qua những đoạn đường bị ngập lụt; nếu đang ở trong nhà, hãy cắt nguồn điện và chuẩn bị sơ tán, luôn kèm theo trẻ em và người cao tuổi.

Đọc các dấu hiệu cảnh báo sớm

Lũ quét và đất đá lở thường phát ra những tín hiệu dễ thấy trước khi ập đến:

1. Mưa kéo dài nhiều giờ và mực nước sông dâng nhanh.
2. Phát ra những âm thanh bất thường từ sườn đồi hoặc xuất hiện các khe nứt mới trên mặt đất.
3. Nước sông trở nên đục ngầu và bắt đầu cuốn theo rác, đá, gỗ và các vật thể khác.
4. Nhà cửa có dấu hiệu nghiêng hoặc nứt.
5. Động vật có hành vi kỳ lạ, ví dụ như cùng nhau bỏ chạy.

Nhận diện những dấu hiệu này giúp bạn giành được vài phút quý báu. Các hệ thống giám sát chuyên dụng có thể mở rộng khoảng thời gian đó từ vài phút lên vài giờ.

LSJ HXSAR-5KS Slope Stability Radar

Thiet bi do dam bao do doc LSJ HXSAR-5KS la mot loai ra-va do dam bao do doc su dung ra-va ap dung khoang cach tuong duong (SAR) va ky thuat giao thoa vi sai (DInSAR) de theo doi chuyen dong cua dat truot theo thoi gian thuc, ngay ca trong mua, suong mu hoac bong toi, voi kha nang quan sat nhieu diem cung luc trong pham vi toi da 5 km tu mot vi tri duy nhat.

Ra-va HXSAR-5KS giup cac doi cuu ho danh gia muc do rui ro va len ke hoach cac tuyen thoat nan an toan truoc khi bat ky ai dat chan len khu vuc dat khong on dinh.

Các hành động khẩn cấp

1. Di chuyển nhanh lên vùng cao. Tránh sông, sườn đồi và khu vực thấp.
2. Không đi bộ hoặc lái xe qua các đoạn đường ngập lụt.
3. Bên trong tòa nhà, cắt nguồn điện và chuẩn bị sơ tán.
4. Mang theo bộ dụng cụ khẩn cấp: thực phẩm, nước uống, đèn pin, dây thừng và điện thoại.
5. Trẻ em và người cao tuổi phải luôn được người đi kèm.

Các hoạt động cứu hộ trong lũ quét

Cứu hộ lũ quét tuân theo trình tự nghiêm ngặt kéo dài 72 giờ: trước tiên xác định vị trí và giải cứu những người bị kẹt hoặc mất tích, bảo vệ trẻ em, người cao tuổi và người bị thương, đồng thời liên tục đánh dấu các khu vực mặt đất không ổn định để tránh gây ra thảm họa thứ hai trong quá trình cứu hộ.

Trong khoảng thời gian đó, các đội làm việc theo thứ tự ưu tiên sau đây:

1. Tìm kiếm những người bị mắc kẹt hoặc mất tích trước.
2. Tiếp cận các nhóm dễ bị tổn thương trước tiên — trẻ em, người cao tuổi và người bị thương.
3. Xác định các khu vực nguy hiểm để tránh các thảm họa mới trong quá trình cứu hộ.

Thiết bị cứu hộ dùng trong lũ quét

Cứu hộ lũ quét dựa vào ba lớp thiết bị: radar độ dốc và máy đo thời tiết để giám sát núi trước khi các đội tiến vào; thiết bị dò địa chấn, radar, camera và máy bay không người lái để tìm kiếm người sống sót; cũng như máy bơm, máy phát điện và lều tạm để duy trì công tác phục hồi.

Thiết bị giám sát

• Radar ổn định độ dốc: theo dõi liên tục các sườn đồi không ổn định.

• Máy đo thời tiết: đo lượng mưa, gió và nhiệt độ.

• Bộ dò điện áp xoay chiều: xác nhận an toàn điện trước khi các đội tiến vào khu vực ngập nước.

Thiết bị tìm kiếm và cứu nạn

• Máy dò sinh mệnh địa chấn dạng mảng: lắng nghe tiếng cào, gõ và la hét từ những nạn nhân bị mắc kẹt.

• Máy dò sinh mệnh radar: sử dụng công nghệ UWB để xác định vị trí những người sống sót bị chôn vùi.

• Các camera tìm kiếm và cứu nạn: giúp các đội nhìn thấy những người bị kẹt và trò chuyện với họ.

• Drone: thực hiện khảo sát trên không, thả phao cứu sinh và dẫn dắt các hoạt động cứu hộ.

• Đài phát thanh hai chiều: duy trì liên lạc thông suốt giữa các đội.
• Thuyền hơi: di chuyển cư dân ra khỏi các làng mạc và thung lũng bị ngập.

Các công cụ sau cứu hộ

Máy bơm nước, máy phát điện khẩn cấp, máy khử trùng và lều giúp cộng đồng vượt qua giai đoạn phục hồi.

Tinh thần làm việc nhóm và sự phối hợp

Sự thành công trong cứu hộ phụ thuộc vào việc chỉ huy thống nhất: các cơ quan khẩn cấp của chính phủ đảm nhiệm vai trò lãnh đạo, trong khi lực lượng cứu hỏa, cảnh sát, đội y tế và nhà cung cấp dịch vụ công cộng phối hợp hoạt động trên một hệ thống chỉ huy số duy nhất, cập nhật kế hoạch cứu hộ theo thời gian thực.

• Chỉ huy do chính phủ dẫn dắt: các đội khẩn cấp tuân theo một cấu trúc chỉ huy duy nhất.
• Hỗ trợ跨界: lực lượng cứu hỏa, cảnh sát, đội y tế và nhà cung cấp dịch vụ công cộng hoạt động như một lực lượng thống nhất.
• Hệ thống chỉ huy kỹ thuật số: theo dõi tiến độ và điều chỉnh kế hoạch cứu hộ theo thời gian thực.

Phục hồi và an toàn sau lũ

Khi nước rút, ưu tiên chuyển sang phòng ngừa thảm họa thứ cấp: tiếp tục giám sát trượt đất, vỡ đập và sụp đường, khôi phục giao thông, hệ thống điện và cấp nước, hạn chế tiếp cận các khu vực nguy hiểm, đồng thời triển khai nhanh chóng các biện pháp khử trùng, cung cấp nước uống an toàn và hỗ trợ tâm lý.

Phòng ngừa thảm họa thứ cấp

1. Tiếp tục giám sát trượt đất, vỡ đập và sụp đường.
2. Dọn dẹp các con đường bị tắc và sửa chữa hệ thống điện và nước.
3. Giới hạn việc tiếp cận các khu vực nguy hiểm.

Sức khỏe và kiểm soát dịch bệnh

1. Tiệt trùng các ngôi nhà và đường phố bị ngập lụt.
2. Đảm bảo nguồn nước uống sạch để phòng ngừa dịch bệnh.
3. Xây dựng nhà vệ sinh tạm thời và các điểm thu gom rác được tổ chức bài bản.

Hỗ trợ tinh thần và tái thiết cộng đồng

1. Gửi các chuyên gia tư vấn đến thăm các hộ gia đình bị ảnh hưởng.
2. Đặc biệt chú trọng sức khỏe tinh thần của trẻ em và người cao tuổi.
3. Cung cấp hỗ trợ tài chính và hỗ trợ tái thiết.
4. Tuyên truyền kiến thức về phòng chống thiên tai và tổ chức diễn tập định kỳ.

Bài học kinh nghiệm từ trận lũ quét Longsheng

Thảm họa Longsheng đã làm lộ ra ba khoảng trống dai dẳng trong công tác phòng, chống lũ ở các làng núi: hệ thống cảnh báo yếu kém, kiến thức của người dân về quy trình thoát nạn còn hạn chế, và thiết bị cứu hộ phân bổ không đồng đều. Việc khắc phục những khoảng trống này đòi hỏi giám sát dựa trên radar, diễn tập nâng cao nhận thức cộng đồng và triển khai rộng rãi máy dò tìm sự sống và thiết bị bay không người lái (drone).

• Hệ thống cảnh báo tốt hơn: kết hợp radar dốc, dữ liệu mưa và cảnh báo công cộng.
• Giáo dục công cộng: dạy người dân cách thoát thân và ứng phó với thiên tai.
• Thiết bị tiên tiến hơn: mở rộng việc sử dụng thiết bị dò tìm sự sống bằng radar và máy bay không người lái.
• Sự hợp tác nhóm mạnh mẽ hơn: xây dựng các hệ thống cứu hộ phản ứng nhanh có sự tham gia của mọi bộ phận.

Lũ quét rất nguy hiểm, nhưng không nằm ngoài tầm kiểm soát. Cảnh báo sớm mạnh mẽ, công chúng được thông tin đầy đủ, trang thiết bị phù hợp và chỉ huy phối hợp có thể giảm thiểu thiệt hại và cứu thêm nhiều sinh mạng.

Khi thời tiết cực đoan ngày càng xảy ra thường xuyên hơn, lũ quét và sạt lở đất tấn công các khu vực miền núi ngày càng nhiều, và radar ổn định dốc đã trở thành thành phần cốt lõi trong phòng chống thiên tai.

Thị trường LSJ HXSAR-5KS đã được triển khai trên nhiều khu vực, mang lại giám sát độ chính xác cao suốt 24/7 trên diện tích rộng , nhờ đó cơ quan chức năng và đội cứu hộ phát hiện những dấu hiệu nguy hiểm đầu tiên và hành động kịp thời.

Câu hỏi thường gặp về cứu hộ lũ quét